Gaudentius Diemel - Leidse jaren 1790-1818
🪟VENSTER 2 - EEN BUURGESCHIL
2.3 De attestatie - hun verklaringen
2.3.1 Hun gezamenlijke verklaring
De notaris noteerde:
De getuigen hebben gezien dat de heer Anthony Cornelis Martinus van Bommel de weduwe Van Dinter vaak dagelijks twee- of driemaal bezocht wanneer zij thuis was. Meestal gebeurde dit in de ochtend, wanneer de getuigen vermoedden dat hij van zijn buitenplaats naar de stad kwam. Deze bezoeken waren in de buurt onderwerp van gesprek.
De getuigen hebben bovendien gehoord dat de weduwe Van Dinter de muren aan de achterzijde van haar erf zo hoog had laten optrekken dat de buren niet langer op haar erf konden kijken.
Opvallend is vooral de manier waarop hun verklaring is opgesteld. Er wordt onderscheid gemaakt tussen wat de getuigen zelf hebben gezien, wat zij vermoedden en wat zij hadden gehoord. De bezoeken van Van Bommel verklaren zij uit eigen waarneming. Dat hij 's ochtends van zijn buitenplaats naar Leiden kwam, wordt daarentegen als een vermoeden weergegeven. Over de verhoogde muren verklaren zij slechts wat zij destijds hadden gehoord. Dat de buren daardoor niet langer op het erf konden kijken, staat in de attestatie vermeld; of dit ook de bedoeling van de weduwe was, weten we niet.
Waarom Anthony Cornelis Martinus van Bommel de weduwe zo vaak bezocht, vermeldt de attestatie niet. Eerst volgen nog de afzonderlijke verklaringen van Maria van den Boon en Gaudentius Diemel. Daarna richten we onze aandacht op Anthony van Bommel en de weduwe Van Dinter, en op de vraag wat er rond hen speelde
2.3.2 Afzonderlijke verklaringen
Na hun gezamenlijke verklaring volgen afzonderlijke verklaringen van Maria van den Boon en Gaudentius Diemel. Beiden voegen daarmee iets toe aan hetgeen zij eerder gezamenlijk over de bezoeken van Anthony van Bommel hadden verklaard.
De notaris noteerde:
Maria van den Boon verklaarde afzonderlijk dat zij ook heeft gezien dat de heer van Bommel zeer vrolijk en zingend het huis van de weduwe van Dinter binnenging.
Gaudens Diemel verklaarde afzonderlijk dat hij verschillende keren had gezien dat de straatdeur van het huis van de weduwe Van Dinter openstond, zodat de heer Van Bommel zonder aan te bellen naar binnen kon lopen.
Beide afzonderlijke verklaringen sluiten daarmee aan bij hetgeen Maria en Gaudentius eerder gezamenlijk over de veelvuldige bezoeken van Van Bommel hadden verklaard.
2.3.3 De Jas
De notaris noteerde:
Gaudentius Diemel verklaarde voorts dat hij door de weduwe was ontboden om voor haar zoontje een jas te maken. Zij gaf hem daarvoor een jas van de heer Van Bommel. Toen hij de nieuwe kinderjas afleverde, liet de weduwe blijken ontevreden te zijn over de hoeveelheid stof die was overgebleven; volgens haar had uit de jas van Van Bommel wel stof voor twee kinderjassen gemaakt kunnen worden.
Deze laatste verklaring heeft een ander karakter dan de voorgaande. De eerdere verklaringen hebben betrekking op hetgeen Maria van den Boon en Gaudentius als buurtgenoten rond de woning van de weduwe hadden gezien. Hier vertelt Gaudentius over een voorval waarbij hij zelf als kleermaker betrokken was. De weduwe had hem ontboden en hem opdracht gegeven de herenjas van Anthony Cornelis Martinus van Bommel te vermaken tot een jas voor haar zoon. Daarmee krijgen we een zeldzaam inkijkje in Gaudentius' dagelijkse praktijk als kleermaker. Het vermaken van bestaande kleding was in die tijd heel gebruikelijk; kostbare stoffen werden zo lang mogelijk hergebruikt.
Dat juist dit voorval afzonderlijk in de attestatie werd opgenomen, roept een intrigerende vraag op. De akte werd opgesteld op verzoek van een belanghebbende, maar de notaris vermeldt niet wie dat was. Evenmin weten we wie het onderwerp van de jas ter sprake bracht. Werd Gaudentius ernaar gevraagd omdat het voorval voor de belanghebbende betekenis had? Of heeft hij van de gelegenheid gebruikgemaakt om zelf ook deze gebeurtenis te laten vastleggen? Misschien was er nog een andere aanleiding. De bron geeft daarop geen antwoord. We kunnen dus niet vaststellen dat Gaudentius zelf over de jas is begonnen, maar uitsluiten kunnen we die mogelijkheid evenmin....